Kat Mülkiyeti Kanunu gecikme tazminatı nasıl hesaplanır? (Aylık %5)
Apartmanda aidat geciktiğinde sık duyulan bir kavram vardır: gecikme tazminatı. Kat Mülkiyeti Kanunu, ortak gider payını zamanında ödemeyen kat malikleri için bir tazminat öngörür. Bu yazıda kavramı, hesabı ve dikkat edilecek noktaları sade bir dille anlatıyoruz.
Gecikme tazminatı nedir?
Kanunun 20. maddesi, ortak giderlere ve avans paylarına katılma yükümlülüğünü düzenler. Aynı maddeye göre payını zamanında ödemeyen kat maliki, yönetim planında başka bir oran belirlenmediyse, geciken her ay için %5 oranında gecikme tazminatı öder. Bu oran ilk bakışta yüksek görünür; çünkü aylıktır. Yıllık karşılığı, birikim yapılmadan basit hesapla %60'tır. Bu yüzden uygulamada birçok yönetici tazminatı "caydırıcı" olarak anlatır, tahsilinde ise esnek davranır.
Nasıl hesaplanır?
Basit formül şudur:
Gecikme tazminatı = Ödenmeyen borç × %5 × gecikilen ay sayısı
Örnek 1: 1.500 ₺ aidat borcu 3 ay gecikmiş olsun. Tazminat = 1.500 × 0,05 × 3 = 225 ₺. Toplam ödenecek: 1.725 ₺.
Örnek 2: 4.000 ₺ borç, 45 gün gecikme. 45 gün = 1,5 ay sayılırsa: 4.000 × 0,05 × 1,5 = 300 ₺.
| Borç | Gecikme | Tazminat | Toplam |
|---|---|---|---|
| 1.000 ₺ | 1 ay | 50 ₺ | 1.050 ₺ |
| 1.500 ₺ | 3 ay | 225 ₺ | 1.725 ₺ |
| 3.000 ₺ | 2 ay | 300 ₺ | 3.300 ₺ |
| 5.000 ₺ | 6 ay | 1.500 ₺ | 6.500 ₺ |
Kendi rakamlarınızla saniyeler içinde denemek için gecikme tazminatı hesaplayıcımızı kullanabilirsiniz.
Bileşik değil, basit hesap
Uygulamada tazminat, asıl borç üzerinden hesaplanır; birikmiş tazminata yeniden %5 işletilmez. Yani 1.000 ₺ borçta 3. ayın tazminatı da 50 ₺'dir, artan bir tutar değildir. Bu yaygın anlayıştır; ancak somut bir uyuşmazlıkta nasıl uygulanacağı için hukukçuya danışın.
Kısmi aylar nasıl sayılır?
Bu konu uygulamada tartışmalıdır. Bazı yöneticiler kısmi ayı tam ay sayar, bazıları günlük hesap yapar. Hesaplayıcımız günü ayın 30'da biri kabul eder; bu, yaklaşık ve dengeli bir yaklaşımdır. Resmi bir alacak hesabı yapıyorsanız, kullanılacak yöntemi bir avukata teyit ettirin.
Tazminat ne zaman başlar?
Gecikme, ödeme gününün geçmesiyle başlar. Aidatın son ödeme günü yönetim planında ya da genel kurul kararında belirlenmiş olmalıdır. Belirsiz bir tarih, ileride tartışma yaratır. Bu nedenle "her ayın 10'una kadar" gibi bir günü yazılı olarak duyurun.
Yönetim planında farklı oran olabilir
Kanun, yönetim planında başka bir oranın belirlenebileceğini kabul eder. Bu yüzden ilk iş, yönetim planınızı açıp gecikme ile ilgili bir hüküm olup olmadığına bakmaktır. Plan yoksa ya da bu konuda sessizse kanundaki aylık %5 oranı gündeme gelir. Yönetim planında değişiklik yapmak için gereken çoğunluk yüksektir; bu konuda hukukçuya danışın.
Kiracı ve malik
Daire kiraya verilmişse ortak gider sorumluluğu malik ile kiracı arasında özel hükümlere tabidir. Kısaca anlatılan kural şudur: kiracı, kira bedeli ile sınırlı olmak üzere sorumlu tutulabilir; asıl yükümlü malikdir. Tahsilat stratejisi kurmadan önce bir hukukçuya danışın.
Tazminatı istemek zorunda mısınız?
Kanun hakkı tanır; ancak yönetici olarak bu hakkı nasıl kullanacağınız, komşuluk dengesine göre değişir. Birçok apartmanda genel kurul, "zamanında ödeyenlere tazminat uygulanmaz, geciken herkese uygulanır" gibi tarafsız bir kural benimser. Kuralın herkese eşit uygulanması ve karara bağlanması önemlidir. Bu kararlar, karar defterine yazılmalıdır; ayrıntı için karar defteri yazımıza bakın.
Sık sorulan sorular
Tazminat ana borca eklenip sonra aidat gibi mi takip edilir?
Uygulamada tazminat, asıl aidat borcundan ayrı bir kalem olarak yazılır ve toplam alacağa dahil edilir. Kayıtlarınızda bunu ayrı satır olarak göstermek, hesabı anlaşılır kılar.
Kısmi ödeme yapılırsa tazminat nasıl hesaplanır?
Kısmi ödeme, kalan borç tutarını azaltır. Ödemenin yapıldığı tarihten itibaren tazminat, kalan bakiye üzerinden hesaplanır. Önceki aylar için hesaplanan tazminat ise o dönemin borcuna göre kalır. Bu nedenle ödeme tarihlerini doğru kaydetmek gerekir.
Gecikme tazminatını mutlaka talep etmek gerekir mi?
Kanun hak tanır; kullanılıp kullanılmayacağı yönetici ve kurulun takdirindedir. Ancak uygulamayı yalnızca bazı komşulara yapmak eşitlik ve güven sorunu yaratır. Uygulayacaksanız herkese aynı kuralı, karar defterine yazılmış bir kararla uygulayın.
Hesap makinesi yeterli mi?
Basit durumlarda evet. Ancak birden fazla ayın aidatı geciktiyse, her ayın aidatı kendi vadesinden itibaren ayrı ayrı hesaplanmalıdır. Örneğin Ocak, Şubat ve Mart aidatlarının her biri için farklı gecikme süresi vardır. Bu hesabı elle yapmak hataya açıktır; hesaplayıcıyı her aidat için ayrı çalıştırıp toplamak pratik bir yoldur.
Örnek: üç aylık birikmiş borç
Aidat 1.000 ₺, vade her ayın 10'u olsun ve bugün 10 Nisan olsun. Ocak aidatı 3 aydır, Şubat aidatı 2 aydır, Mart aidatı 1 aydır gecikmiştir. Tazminat: Ocak 1.000 × 0,05 × 3 = 150 ₺; Şubat 1.000 × 0,05 × 2 = 100 ₺; Mart 1.000 × 0,05 × 1 = 50 ₺. Toplam tazminat 300 ₺, toplam alacak 3.300 ₺. Nisan aidatı ise bugün vadesi geldiği için henüz gecikmemiştir.
Kayıt tutmak neden önemli?
Tazminatı hesaplamak için her aidatın vade tarihini, yatan tutarı ve yatış tarihini bilmeniz gerekir. Kısmi ödemeler borcu azaltır ve tazminat hesabı da bu yeni bakiye üzerinden ilerler. Elle tutulan kayıtlarda bu zincir kolayca bozulur. Aidat kayıtlarınızı düzenli tutmak için aidat toplama rehberimize göz atın.
İlgili ücretsiz araçlar: Gecikme tazminatı hesaplayıcı
Aidat takibini kolaylaştırın
Yönetici ile ödemeleri tek dokunuşla işaretleyin, borçlulara WhatsApp'tan hazır mesaj gönderin. Sakinler uygulama indirmez. 7 gün ücretsiz.
Ücretsiz deneDaha fazlası: tüm kaynaklar · apartman sözlüğü · belge şablonları